Καλωσήρθατε στο website μας
ΕΛ   EN

Υδατάνθρακες...φίλοι ή εχθροί?

Δημοσιεύτηκε στην κατηγορία Άρθρα

Έχουν γραφτεί και έχουν ειπωθεί ακόμα περισσότερα για τον ρόλο και την αξία της πρόσληψης των υδατανθράκων στη καθημερινή μας διατροφή. Ποια είναι η σημαντική προσφορά αυτού του μακροθρεπτικού στοιχείου? Ποια είναι τα οφέλη του? Ποιοί είναι κίνδυνοι και από ποιους συγκεκριμένους υδατάνθρακες?

  Οι υδατάνθρακες είναι τα οργανικά στοιχεία που αποτελούνται από Άνθρακα, Υδρογόνο και Οξυγόνο και συντίθεται στο φυτό μέσο της φωτοσύνθεσης. Αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό της οργανικής ύλης πάνω στη γη, λόγω των πολλαπλών ρόλων τους σε κάθε μορφή ζωής. Όσους άνθρακες περιέχει ο χημικός τους τύπος εξίσου τόσα μόρια του νερού έχουν επίσης, εξ’ου και η ονομασία ‘Υδατωμένοι Ανθρακες

Η κύρια χρησιμότητά τους είναι το γεγονός ότι είναι αποθήκες ενέργειας και λειτουργούν ως καύσιμα και μεταβολικά ενδιάμεσα. Η βασική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό προέρχεται από τους υδατάνθρακες  και το 50-55% είναι αναγκαίο να λαμβάνεται από αυτούς. Η ισορροπημένη ενέργεια που προσφέρουν στα κύτταρα  μέσο των τροφών,  τους  χαρακτηρίζει είτε ως <καλούς υδατάνθρακες> είτε ως <κακούς υδατάνθρακες> λόγω της ακατάλληλης και  μη ισορροπημένης παροχής ενέργειας.

Διακρίνονται σε 3 κατηγορίες: Σε 1) απλά σάκχαρα (μονοσακχαρίτες + δισακχαρίτες). Μονοσακχαρίτες είναι η γλυκόζη, η φρουκτόζη και η γαλακτόζη. Η γλυκόζη, το ποιο συνηθισμένο μόριο στη διατροφή μας γνωστό και ως <ζάχαρο του αίματος>  είναι η μορφή του σακχάρου που χρησιμοποιεί το σώμα για παραγωγή ενέργειας και σε αυτή τη μορφή θα καταλήξουν και οι υπόλοιποι μονοσακχαρίτες, αφού έχουν διασπαστεί πρώτα από ένζυμα των δισακχαριτών. Όσο ποιο αργά η γλυκόζη απελευθερώνεται στο αίμα τόσο ποιο καλό για τον οργανισμό.  Η φρουκτόζη  συναντάται στα φρούτα και απορροφάται από το αίμα ποιο αργά από την γλυκόζη. Ακόμα ποιο αργά μεταβολίζεται η γαλακτόζη, το πρόβλημα όμως με τον συγκεκριμένο μονοσακχαρίτη έγκειται στο γεγονός ότι προέρχεται από τα ζωικά γαλακτοκομικά. Η συνύπαρξη του με το κορεσμένο λίπος και συμπυκνωμένες πρωτεΐνες προκαλούν αλλεργίες. Ο δισακχαρίτης λακτόζη (γλυκόζη+γαλακτόζη) δεν πέπτεται επίσης εύκολα στους περισσότερους ανθρώπους  και ο βασικός λόγος είναι ότι το ένζυμο που παίρνει μέρος στη διαδικασία αυτή, η λακτάση, έχει ατροφήσει.   Η κοινή επιτραπέζια ζάχαρη –σουκρόζη ( γλυκόζη+ φρουκτόζη) ένας κλασσικός δισακχαρίτης είναι το λεγόμενο <λευκό δηλητήριο> με πολλές κακές επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό αλλά και με κοινωνικά επακόλουθα που θα δούμε σε άλλο άρθρο. Μια από τις επιπτώσεις αυτέ είναι το γεγονός ότι περιέχει <κενές θερμίδες>   από λήψη οξειδωτικών τροφών όπως επεξεργασμένη ζάχαρη,  γλυκά, μπισκότα, πίτσες, λευκό ψωμί, άσπρο αλεύρι, αναψυκτικά τα οποία μετατρέπονται σε λίπος και προκαλούν ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. Αλλοι δισακχαρίτες είναι η μαλτόζη (2 μόρια γλυκόζης από άμυλο, από τις χειρότερες μορφές) , ισομαλτουλόζη (γλυκόζη+φρουκτόζη από μέλι).

Σε αυτό το σημείο πρέπει να αναφερθεί ότι οι παραπάνω υδατάνθρακες,  κοινώς επεξεργασμένοι ή εξευγενισμένοι υδατάνθρακες, δεν περιέχουν φυτικές ίνες και μικροθρεπτικά στοιχεία όπως βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία. Το πρόβλημα με αυτή την κατηγορία υδατανθράκων είναι ότι δεν μεταβολίζονται με τον αρτιότερο τρόπο και προωθούν την λιπογένεση με τα ψυχοσωματικά-παθολογικά συμπτώματα. Σε άλλο άρθρο θα αναλύσουμε εκτενέστερα  το συγκεκριμένο θέμα.

Οι σύνθετοι υδατάνθρακες (άμυλο+ πολυσακχαρίτες) αποτελούν την 2η κατηγορία και αποτελούν μια πολύ αποτελεσματική πηγή ενέργειας.  Το πλεονέκτημά τους είναι ότι απελευθερώνουν αργά και ισορροπημένα την γλυκόζη στο αίμα, παρέχοντας σημαντικά οφέλη στην υγεία μας. Τα μη επεξεργασμένα δημητριακά, τα λαχανικά, τα φρούτα, τα φασόλια και το αλεύρι ολικής αλέσεως βρίσκονται ση συγκεκριμένη κατηγορία υδατανθράκων. Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να τονιστεί ότι μια καθημερινή διατροφή που στηρίζεται κυρίως σε σύνθετους υδατάνθρακες  έχει ως αποτέλεσμα την λιγότερη παραγωγή-αποβολή από παράγωγα αζώτου. Σε διαφορετική περίπτωση η φτωχή κατανάλωσή τους  παράγει κετόνες (καύση λιπαρών οξέων ) και επιβάρυνση στα νεφρά και το ήπαρ.

Η τελευταία κατηγορία είναι οι φυτικές ίνες  που προέρχονται από φυτά και παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση μια υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι διέρχονται από τον οργανισμό αλλά δεν απορροφώνται (άπεπτα, χωρίς αφομοίωση από το έντερο) ως βρώσιμο τμήμα των φυτικών τροφίμων και επίσης παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξισορρόπηση της χοληστερόλης. Διακρίνονται σε 2 κατηγορίες: Σε διαλυτές και αδιάλυτες φυτικές ίνες.   

Οι διαλυτές ίνες χρησιμοποιούνται ως προβιοτικά για την εντερική χλωρίδα εξαιτίας της ζύμωσης, βοηθώντας την ισορροπία στη χλωρίδα του εντέρου που με την σειρά της ισορροπεί το pH, καταπολεμά τα παθογόνα, βοηθάει στις κενώσεις και στην αποτοξίνωση του εντέρου. Άλλη μια σημαντικότητα των διαλυτών ινών είναι η αργή απορρόφηση της χοληστερόλης. Καλές πηγές απαντώνται στη βρώμη, το κριθάρι, τα φρούτα (δαμάσκηνα, μήλα λόγω πηκτίνης), σικάλη, αναποφλοίωτο ρύζι και λαχανικά (μπρόκολο, γλυκοπατάτες, αγγινάρες).

Οι αδιάλυτες ίνες απορροφούν εύκολα το νερό βοηθώντας το έντερο να καθαρίσει από βλέννες, τοξίνες και παθογόνα. Άλλη μια σημαντική τους προσφορά είναι η αύξηση στον όγκο των κοπράνων, δημιουργώντας κινητικότητα στο έντερο και  μειώνοντας ταυτόχρονα τον χρόνο που η τροφή μένει στο έντερο. Αυτό έχει ως συνέπεια την  απομάκρυνση των αιμορροΐδων και θα μειώσει σε μεγάλο βαθμό το λεγόμενο σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου. Διασπούν αργά τους σύνθετους υδατάνθρακες βοηθώντας την εξισορρόπηση του σακχάρου με αυτό τον τρόπο. Καλές πηγές απαντώνται στο πίτουρο, στο ψωμί ολικής άλεσης, στους σπόρους, στα σιτηρά και στους ξηρούς καρπούς.

Το συμπέρασμα είναι ότι οι φυτικές  και όλα τα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που αναφέραμε στους υδατάνθρακες είναι  άλλη μια απόδειξη για το γεγονός ότι η χορτοφαγική διατροφή είναι σαφώς ποιο υγιεινή και ποιοτικότερη από την κατανάλωση τροφών ζωικής προέλευσης. Οι τελευταίες είναι τροφές με αλλοιωμένα συστατικά, εμπλουτισμένες με ζάχαρη και δεν προσφέρουν σε καμία περίπτωση ισορροπημένη μορφή ενέργειας στον οργανισμό, επιπλέον είναι και η βασική αιτία για γαστρεντερικά προβλήματα.

Συνεπώς διαλέξτε  έξυπνα τους σωστούς υδατάνθρακες στη διατροφή σας και ανακαλύψτε την χαμένη σας <κρύφη> ενέργεια !!!!!!!!!

 

Μπρακούλιας Γεώργιος

 

BSc Biological Sciences (University of Coventry)