Καλωσήρθατε στο website μας
ΕΛ   EN

Πρωτεΐνες και Χορτοφαγία

Δημοσιεύτηκε στην κατηγορία Άρθρα

Σε αυτό το άρθρο θα γίνει αναφορά σε ένα από τα κυρία μακροθρεπτικά στοιχεία (πρωτεΐνη) και θα αναδείξουμε τα πλεονεκτήματα της φυτικής πρωτεΐνης.

Τα μακροθρεπικά στοιχεία (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και λίπος) περιλαμβάνουν τον μεγαλύτερο όγκο της τροφής και του σώματος και προσφέρουν ενέργεια στον οργανισμό. Τα δομικά στοιχεία αυτών των χημικών ενώσεων περιλαμβάνουν ενώσεις του άνθρακα-C, υδρογόνο-H και οξυγόνο-O. Η πρωτεΐνη περιλαμβάνει επίσης στη δομή της άζωτο-N και ορισμένες φορές θείο-S και φώσφορο-P.

Τα δομικά υλικά της πρωτεΐνης είναι τα αμινοξέα, τα οποία είναι 20 στον αριθμό και τα 9 (βασικά) από αυτά τα λαμβάνουμε από την τροφή για να συνθέσουμε πρωτεΐνες, αφού δεν μπορεί ο οργανισμός να τα συνθέσει μόνος του.

Οι φυτικές πρωτεΐνες είναι αρκετά μικρότερου μοριακού βάρους από τις αντίστοιχες ζωικές πρωτεΐνες ( μπερδεμένες σαν κουβάρι κλωστής, αφού η φύση δεν προέβλεψε ότι θα χρησιμοποιηθούν ξανά ως τροφή με αποτέλεσμα μεγάλες απώλειες ζωτικής ενέργειας για να τις μεταβολίσει), υδατοδιαλυτές – φυτικές τροφές με 80% νερό- εύπεπτες, ελαστικές και μεταβολίζονται πολύ ποιο εύκολα και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα να μπορούν να συνθέσουν όλα τα βασικά ΕΝΖΥΜΑ, τα οποία είναι οι καταλύτες για όλες τις βιολογικές-βιοχημικές λειτουργίες του οργανισμού. Ακατάλληλες πρωτεΐνες παράγουν ακατάλληλα και δυσλειτουργικά ένζυμα, και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα πεπτικά ένζυμα τα οποία λαμβάνουν μέρος στη πέψη των πρωτεϊνών. Αν τα ένζυμα αυτά είναι δυσλειτουργικά, τότε το αποτέλεσμα είναι οι ζωικές πρωτεΐνες να μην μπορούν να διασπαστούν και έτσι να μένουν μέσα στο αίμα και να παραμένουν άπεπτες στο έντερο. Δυστυχώς αλλά στον πολιτισμένο <δυτικό κόσμο>  ο καρκίνος παχέως εντέρου παίρνει διαστάσεις επιδημίας.

Σε αυτό το σημείο να τονίσουμε ότι το φυτικό βασίλειο, εν αντιθέσει με το ζωικό, δεν έχει ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτό σημαίνει ότι έχει δημιουργήσει τη δική του άμυνα μέσω των φυτοθρεπτικών στοιχείων- οργανικές φυτικές χημικές ενώσεις- όπως Ρεσβερατρόλη, Καροτενοειδή, Φλαβονοειδή, Λυκοπένιο, Ελλαγικο Οξύ και πολλά άλλα, τα οποία έχουν αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη και αντιμικροβιακή δράση. Συνεπώς η ζωική πρωτεΐνη στερείται όλα αυτά τα σημαντικά για την υγεία συστατικά, αφού τα ζώα έχουν ανοσοποιητικό σύστημα για να προστατεύονται από οξειδώσεις και παθογόνα.

Η σύνθεση από κατάλληλες και λειτουργικές πρωτεΐνες, δηλαδή φυτικές πρωτεΐνες,  δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την σωστή ανάπτυξη υγιών κυττάρων, ανάπλαση ιστών και βιοχημικών μορίων (ορμόνες, αίμα, νευροδιαβιβαστές, εγκέφαλος κλπ). Η υπερβολική κατανάλωση ζωικών πρωτεϊνών μπλοκάρει τις κυτταρικές μεμβράνες, παράγοντας τοξικά παράγωγα όπως πολυαμίνες και ενδοτοξίνες δημιουργώντας έτσι τις προϋποθέσεις για μια σειρά από προβλήματα όπως δερματοπάθειες, αλλεργίες και στον μεταβολισμό των πρωτεϊνών, χαρακτηριστικά με την παραγωγή πολλών οξέων (διαταραχή ισορροπίας οξέων-βάσεων pH) που για να εξουδετερωθούν έρχονται το ασβέστιο και το μαγνήσιο να λάβουν μέρος σε αυτή τη διαδικασία (αλκαλοποίηση) δημιουργώντας την επιθυμητή για τον οργανισμό ισορροπία. Το αποτέλεσμα αυτό έχει ως συνέπεια την εξάντληση των αποθεμάτων από ασβέστιο και μαγνήσιο το οποίο οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε οστεοπόρωση και νευρο-μυΐκά προβλήματα.

Τροφές πλούσιες με καλής ποιότητας πρωτεΐνη είναι τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης, το ρύζι, το κεχρί, ο λιναρόσπορος, ο κολοκυθόσπορος, η κινόα, το φαγόπυρο, το σουσάμι, το αβοκάντο, τόφου, τέμπε, σπόροι τσία, φύτρα και όλοι οι ξηροί καρποί που είναι άψητοι και ανάλατοι. Τέλος θα γίνει και μια αναφορά στο περιβόητο ζήτημα περί ημερήσιας πρόσληψης πρωτεΐνης και τι ισχύει πραγματικά. Καθημερινά υπάρχει ένας βομβαρδισμός για την ανάγκη πρόσληψης πρωτεΐνης σε βαθμό σύγχυσης για τον κόσμο. Η μεγάλη αλήθεια όμως είναι ότι σαν κοινωνία δεν πάσχουμε από έλλειψη πρωτεΐνη αλλά από υπερπρωτεΐναιμια θα μπορούσα να πω.

Νωρίς την δεκαετία του 1940 στις Η.Π.Α (ως Ινστιτούτο Ιατρικής τότε, αργότερα μετονομάστηκε σε Εθνική Ακαδημία Ιατρικής) οι επιστήμονες ορίζουν την συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη (ΣΗΠ) σε πρωτεΐνη. Η ΣΗΠ για πρωτεΐνη είναι 0,8 γραμμάρια ανά κιλό/σωματικού βάρους, δηλαδή από 8 έως 10% των συνολικών θερμίδων διατροφής. Ο αριθμός αυτός εκφράζει την μέση ποσότητα πρωτεΐνης που χρειάζεται κάποιος ανά μέρα. Να σημειωθεί ότι το ΣΗΠ δεν είναι η ελάχιστη ποσότητα ( η ελάχιστη απαίτηση πέφτει στο 5-6% από το σύνολο θερμίδων διατροφής). Στην πραγματικότητα οι συντριπτικοί πλειοψηφία από εμάς διαθέτει και απόθεμα πρωτεϊνών, πόσο μάλλον όταν αναφερόμαστε σε κατανάλωση ζωικής πρωτεΐνης με καθημερινή κατανάλωση άνω του 10% πράγμα που σχετίζεται και με αυξημένα ποσοστά χρόνιας νόσου.

Για όσους αθλούνται και μόνο καθημερινά η ποσότητα φυτικής πρωτεΐνης είναι κατανοητό ότι διπλασιάζεται ή σε ακραίες περιπτώσεις τριπλασιάζεται. Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η πρωτεΐνη δεν προσφέρει ενέργεια αλλά αναπλάθει ιστούς και το ποιο βασικό δεν έχει σημασία η ποσότητα των πρωτεϊνών αλλά η ποιότητά τους… χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτοί που ακολουθούν τις λεγόμενες νηστειοθεραπείες για κάποιες μέρες η λίγες εβδομάδες και θρέφοντας τον οργανισμό τους μόνο με φρούτα ή μόνο με λαχανικά ή σε κάποιες περιπτώσεις με νερό και μόνο… Σε αυτή την διαδικασία το σώμα διαλύει όλα τα παραμορφωμένα κύτταρα, ιστούς και μικρόβια και παράλληλα έχει την ικανότητα να ανακυκλώνει τις πρωτεΐνες τους (ανακύκλωση-αυτοκαθαρισμός). Τα αποτελέσματα είναι εκπληκτικά και είναι μια απόδειξη σε όσους αντιπροτείνουν  υπερβολική κατανάλωση πρωτεϊνών. 

Μια σωστά ισορροπημένη χορτοφαγική διατροφή μπορεί να προσφέρει όλα τα αμινοξέα, συμπεριλαμβανομένων και των βασικών αμινοξέων. Οι καθημερινή κατανάλωση τροφών από όλες τις διατροφικές κατηγορίες δεν στερούν σε καμία περίπτωση την απαραίτητη ημερήσια πρόσληψη πρωτεϊνών. Αν νομίζετε ότι χρειάζεται να καταναλώνετε τεράστιες ποσότητες ημερησίως για να αποκτήσετε <πλήρεις> φυτικές πρωτεΐνες, ξανασκεφτείτε το. Η κάλυψη των απαραίτητων αμινοξέων μόνο από τα φυτά είναι πολύ ποιο εύκολη από ότι νομίζετε και έχει λανθασμένα διαδοθεί το αντίθετο από τους διάφορους <ειδικούς>. 

Από το 2009 η Αμερικάνικη Ένωση Διαιτολόγων (American Dietetic Association’s) αναφέρει ότι: “Η φυτική πρωτεΐνη μπορεί να καλύψει τις διατροφικές απαιτήσεις όταν καταναλώνεται μια ποικιλία φυτικών τροφών για να ικανοποιούνται και οι ενεργειακές ανάγκες. Η έρευνα δείχνει ότι οι φυτικές τροφές που καταναλώνονται κατά τη διάρκεια μιας ημέρας μπορούν να παρέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα και να διασφαλίσει επαρκή κατακράτηση αζώτου σε υγιείς ενήλικες, επομένως δεν πρέπει να καταναλώνονται συμπληρωματικές πρωτεΐνες στο ίδιο γεύμα. "

 

Μπρακούλιας Γεώργιος

BSc Biological Sciences (University of Coventry)